De successiewet bij bedrijfsoverdracht

De Bedrijfsoverdrachtregeling

U bent ondernemer, getrouwd en heeft kinderen. Zelfs wanneer er nog geen sprake is van een bedrijfsoverdracht aan (een van) hen is het belangrijk om wèl rekening te houden met de faciliteit die hiervoor in de Successiewet is opgenomen, de Bedrijfsoverdrachtregeling ofwel de BOR. Deze geeft de verkrijger van ondernemingsvermogen met een waarde tot EUR 1.006.000 namelijk een vrijstelling van 100% voor de (schenk- of) erfbelasting.

Ook al denkt u nog lang niet aan de overdracht van uw bedrijf, dan is er toch een belangrijke reden om ervoor te zorgen dat van deze BOR optimaal gebruik gemaakt kan worden. En dat is in het geval u plotseling overlijdt.

Bij uw overlijden zullen er beslissingen moeten worden genomen over uw bedrijf. Er zullen vele vragen beantwoord moeten worden. Wanneer uw echtgenote ook in het bedrijf werkzaam is, zal de voortzettingsvraag misschien makkelijker beantwoordt kunnen worden. Maar misschien ook niet. En wordt het bedrijf voortgezet en door wie? Zijn uw kinderen, of een van hen, al zover dat zij willen overnemen. En kunnen zij dit? Hebben zij de capaciteiten hiervoor? En kan dit dan ook op financieel gebied?

Zorg voor voldoende tijd en praktische-, fiscale-, en financiële mogelijkheden

Het zijn allemaal vragen die u nu niet kunt en ook niet hoeft te beantwoorden. Maar twee zaken zijn nu al wel met zekerheid te zeggen:

1. Er moet dus voldoende tijd zijn voor uw nabestaanden om beslissingen te kunnen nemen en

2. Er moeten voldoende financiële, fiscale- en praktische mogelijkheden zijn om de eenmaal genomen besluiten ook te kunnen uitvoeren. En daarin kan de BOR een grote rol spelen.

Maar hoe dan? Een voorbeeld:

Tjeu en Marie

Tjeu en Marie zijn gehuwd (huwelijkse voorwaarden) en hebben een langstlevende testament; de zogenaamde wettelijke verdeling. Tjeu is eigenaar van het bedrijf en Marie heeft nooit in het bedrijf gewerkt. Zij hebben drie kinderen van 18, 20 en 23 jaar.

Tjeu overlijdt

Bij overlijden van Tjeu valt de waarde van het bedrijf in de nalatenschap. Op grond van het langstlevende testament erven Marie en de kinderen hiervan ieder een gelijk deel. De kinderen krijgen hun erfdeel niet in handen maar in de vorm van een vordering op hun moeder. De waarde van de onderneming is EUR 1.000.000.

Marie en de kinderen krijgen hiervan ieder 1/4e deel dus EUR 250.000. Marie krijgt door de wettelijke verdeling het gehele vermogen in eigendom en blijft 3 x
EUR 250.000 = EUR 750.000 schuldig aan de kinderen.

Marie moet binnen 3 maanden kiezen

Na van de eerste schok bekomen te zijn moet Marie nu gaan bepalen hoe verder te gaan. Op grond van het testament moet Marie binnen 3 maanden na overlijden van Tjeu aangeven of zij de nalatenschap aanvaardt, of anders wil gaan verdelen. Nu de oudste dochter heeft aangegeven dat zij het bedrijf wil overnemen en iedereen hier ook achter staat maar er toch nog wel een aantal gesprekken en onderzoek nodig is, zijn die drie maanden wel erg kort. Marie moet de tijd krijgen om onderzoek te doen en de mogelijkheden te kunnen bekijken van een andere verdeling van de nalatenschap.

Oudste dochter is opvolger

Wanneer de dochter het hele bedrijf overneemt zou zij volledig gebruik kunnen maken van de BOR en zou zij dus geen erfbelasting verschuldigd zijn! Bij de standaard wettelijke verdeling krijgt zij “maar” een vordering van EUR 250.000. Dat betekent dat wanneer zij het bedrijf overneemt en gebruik wil maken van de BOR; zij dit maar voor de omvang van haar verkrijging (van EUR 250.000) kan doen. Zij moet dus het hele ondernemingsvermogen erven wil zij volledig gebruik kunnen maken van de BOR.

Zorg ervoor dat u geen noodgrepen moet toepassen

Nu zijn hiervoor nog wel enkele oplossingen te bedenken, maar dit zijn eigenlijk noodgrepen. Dit is nooit een goed uitgangspunt, kost veel extra tijd en moeite en is ook voor Marie geen prettige situatie. Zij moet de touwtjes in handen kunnen houden en vanuit die positie de juiste verdeling gaan maken. Dat kan wanneer zij op grond van het testament daarvoor de tijd en ruimte krijgt.

Zorg voor een flexibel testament

Het testament moet flexibel zijn en voldoende keuzemogelijkheden bieden om in een
dergelijke moeilijke en tijdrovende situatie een goed instrument te vormen om de nalatenschap op de meest geschikte manier te verdelen.

En pas uw huwelijkse voorwaarden hierop aan.

Uw huwelijkse voorwaarden moeten altijd opnieuw beoordeeld en eventueel aangepast  worden wanneer u uw testament aanpast.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *